DieuHay.comĐiều Hay
Mẹo tiết kiệm điện, nước, gas: tính thử

Tái dùng nước rửa rau, nước mưa để tưới cây, lau sàn: làm sao cho sạch và đáng công

Nước rửa rau lần sau và nước mưa dùng được cho tưới cây, lau sàn, xả bồn cầu nếu biết chọn và chứa đúng. Phép tính thể tích, nước nào phải bỏ và cách tránh muỗi, mùi.

Basin of rinse water from washing leafy greens being poured into a watering can on a tiled balcony, potted herbs nearby, bright overcast daylight, hands only

Tái dùng nước rửa rau và hứng nước mưa để tưới cây, lau sàn, xả bồn cầu là việc đáng làm nếu chọn đúng loại nước và dùng trong ngày: nước tráng rau lần hai, lần ba gần như sạch, nước mưa từ mái sau cơn đầu đủ tốt cho tưới và lau. Phải bỏ nước có xà phòng, muối đậm, nước rửa thịt cá sống, và không chứa hở qua đêm để tránh muỗi, mùi. Kết luận: tuỳ trường hợp — đáng công với nhà có cây, có chỗ chứa; phí công nếu phải xách xa và để lâu.

Mức kiểm chứng: dựa trên nguyên tắc vệ sinh phổ thông với nước tái dùng, nguyên lý tính thể tích nước mưa theo diện tích mái, và kiến thức trồng cây cơ bản. Mọi con số là ví dụ giả định để bạn tự thay số nhà mình. Bài không bàn nước uống: nước mưa và nước tái dùng không dùng để uống, nấu ăn.

Nước nào tái dùng được, nước nào bỏ

Không phải nước thải nào trong nhà cũng như nhau. Nước tráng rau lần hai, lần ba chỉ còn ít đất cát và dư lượng rất nhỏ, dùng tưới cây, lau sàn tốt. Nước rửa rau lần đầu có nhiều đất, có thể có dư lượng từ đồng ruộng; dùng tưới cây được, đổ vào gốc chứ không tưới lên lá rau ăn sống. Nước vo gạo cũng là nước tái dùng được, nhưng chuyện bón cây bằng nước vo gạo có bài riêng.

Phải bỏ: nước rửa thịt, cá, hải sản sống vì có thể mang vi khuẩn từ thực phẩm sống, dùng lau sàn là trải vi khuẩn khắp nhà; nước ngâm rau có muối đậm vì muối làm hại rễ và đất trong chậu; nước rửa bát có nước rửa chén vì để lại váng, cây chậu không chịu được lâu dài; nước đã để lâu bốc mùi.

Nước xả cuối của máy giặt, sau lần xả cuối, có rất ít chất giặt; nhiều nhà hứng để lau sàn, xả bồn cầu. Không dùng để tưới rau ăn, và không dùng nước giặt đồ người ốm.

Tính thử: nhà mình thu được bao nhiêu nước

Hai phép tính đơn giản. Nước rửa rau: số chậu mỗi ngày nhân dung tích chậu. Nước mưa: một mi-li-mét mưa trên một mét vuông mái cho khoảng một lít nước, trừ phần hao do bắn ra ngoài, đọng lại và bỏ cơn đầu. Số liệu dưới là ví dụ giả định.

Nguồn (ví dụ giả định)Cách tínhKết quả
Tráng rau 2 lần mỗi ngày, mỗi chậu 4 lít2 × 4 × 30 ngàykhoảng 240 lít mỗi tháng
Nước xả cuối máy giặt, 4 mẻ mỗi tuần, hứng 15 lít mỗi mẻ4 × 15 × 4 tuầnkhoảng 240 lít mỗi tháng
Mái hiên 12 mét vuông, một trận mưa 10 mm, hao một phần ba12 × 10 × 2/3khoảng 80 lít mỗi trận
Nhu cầu tưới 10 chậu cây ban công, mỗi chậu 1 lít mỗi ngày10 × 1 × 30khoảng 300 lít mỗi tháng

Trong ví dụ, nước tráng rau và nước xả cuối cộng lại đã gần đủ cho tưới ban công và lau sàn, tương đương khoảng nửa khối nước mỗi tháng. Muốn ra tiền, nhân số khối với đơn giá bậc cao nhất trên hoá đơn nước.

Con số không lớn với nhà ở phố, nhưng với nhà có vườn, nhà dùng nước giếng khoan phải bơm điện, hoặc vùng hay thiếu nước mùa khô, phần nước này đáng kể hơn nhiều.

Hứng nước mưa cho đúng cách

Nước mưa rơi xuống khá sạch, nhưng khi chảy qua mái, máng, ống thì cuốn theo bụi, lá, phân chim, rêu. Làm đúng các bước sau.

  1. Vệ sinh mái và máng xối đầu mùa mưa, gỡ lá mục. Mái tôn, mái ngói đều dùng được; không hứng từ mái có lớp sơn bong tróc hay vật liệu cũ không rõ thành phần.
  2. Bỏ cơn mưa đầu: mấy phút đầu của trận mưa, nhất là sau nhiều ngày nắng, rửa trôi bụi bẩn trên mái. Để nước chảy đi rồi mới hứng.
  3. Dùng thùng có nắp kín hoặc phủ lưới mịn, đặt dưới ống xối. Thùng hở là chỗ muỗi đẻ trứng chỉ sau vài ngày.
  4. Dùng nước trong vài ngày, đừng để cả tháng. Định kỳ súc rửa thùng, cọ thành thùng.
  5. Ghi rõ đây là nước không uống được, để xa khu vực bếp, nhất là nhà có trẻ nhỏ.

Nước mưa không qua xử lý không dùng để uống, nấu ăn, đánh răng. Tưới cây, lau sàn, rửa sân, xả bồn cầu là đúng việc của nó.

Muỗi, mùi và trơn trượt: ba rủi ro phải canh

Muỗi. Bất kỳ vật chứa nước đọng nào để hở quá vài ngày đều có thể thành chỗ muỗi sinh sản, nhất là mùa mưa. Đậy kín, dùng trong ngày hoặc vài ngày, đổ bỏ nước tồn và lật úp vật chứa khi không dùng. Đây là điều quan trọng nhất của việc tái dùng nước trong nhà.

Mùi. Nước có chất hữu cơ như vụn rau, đất, cặn để qua đêm trong thời tiết nóng sẽ bốc mùi. Gạn lấy phần trong, dùng sớm; thấy có mùi thì đổ vào cống, đừng cố dùng lau sàn.

Trơn trượt. Nước xả máy giặt có chút chất giặt, nước rửa rau có nhớt từ rau, lau sàn gạch men có thể để lại lớp trơn. Lau lại bằng giẻ vắt khô, mở cửa cho nhanh khô, nhà có người già cần cẩn thận.

Rêu ở chỗ chứa. Thùng chứa trong suốt để ngoài nắng sẽ mọc rêu tảo. Dùng thùng đục hoặc che nắng.

Tưới cây bằng nước tái dùng sao cho cây khoẻ

Cây trong chậu nhạy hơn cây trồng đất vì lượng đất ít, chất lạ tích lại nhanh. Nước tráng rau, nước mưa là nguồn tưới tốt; nước mưa còn mềm, ít cặn, nhiều người trồng lan, cây cảnh ưa dùng. Nước có chút chất giặt từ lần xả cuối thì chỉ nên dùng cho cây cảnh chịu được, xen kẽ với nước sạch, không dùng liên tục.

Tưới vào gốc, không tưới lên lá rau ăn sống. Nếu thấy mặt đất trong chậu đóng váng trắng, lá cây úa mép, cây chậm lớn sau một thời gian dùng nước tái dùng, ngừng lại, tưới nước sạch đẫm vài lần cho trôi bớt, rồi xem lại loại nước đang dùng.

Tưới vào sáng sớm hoặc chiều mát, lúc đất hấp thu tốt và ít bay hơi. Nước tái dùng không làm cây khoẻ hơn nước sạch; lợi ích của nó chỉ là không phải dùng thêm nước máy cho việc tưới.

Khi nào là phí công

Tái dùng nước chỉ đáng khi việc thu và việc dùng ở gần nhau. Nhà phố nhỏ, bếp ở tầng một, ban công cây ở tầng bốn, mỗi ngày xách một xô nước lên bốn tầng để bớt vài chục lít nước: nhiều người làm được vài hôm rồi bỏ. Lúc đó nên chọn việc gần hơn, ví dụ dùng nước tráng rau lau sàn bếp ngay tại chỗ, hoặc đổ vào két bồn cầu ở tầng một.

Cũng phí công nếu nhà không có chỗ chứa có nắp, phải để chậu hở góc bếp chờ dùng; rủi ro muỗi và mùi lớn hơn phần nước bớt được. Và hoàn toàn không đáng nếu phải tốn thêm nước để rửa lại sàn vì lau bằng nước bẩn.

Cách làm bền là chọn một hai việc gắn với thói quen sẵn có, như tráng rau xong đổ ngay vào bình tưới đặt cạnh bồn rửa, thay vì cố tái dùng mọi giọt nước trong nhà.

Xả bồn cầu, rửa sân: chỗ dùng nước tái dùng hợp nhất

Trong nhà, việc tốn nước sạch mà không cần nước sạch nhất chính là xả bồn cầu và rửa sân, rửa lối đi. Một xô nước tái dùng đổ thẳng vào lòng bồn cầu với lực vừa đủ cũng cuốn trôi được như một lần nhấn xả; cách này hợp với nhà vệ sinh gần bếp hoặc gần chỗ máy giặt. Đổ từ từ vào giữa lòng bồn, đừng đổ quá chậm vì nước chỉ chảy tràn mà không tạo được lực hút.

Không đổ nước tái dùng vào két nước bồn cầu: cặn rau, đất, xơ vải lắng trong két làm kẹt phao và nắp xả, gây rò nước, mất nhiều hơn phần đã tiết kiệm. Chỉ đổ thẳng vào lòng bồn.

Rửa sân, rửa lối đi, rửa lốp xe đạp xe máy trước khi vào nhà cũng là việc hợp, vì không đòi hỏi nước trong. Nước mưa trong thùng lớn để ngoài sân dùng cho việc này là tiện nhất, khỏi phải xách vào nhà.

Kết luận: tuỳ trường hợp

Tái dùng nước tráng rau, nước xả cuối và nước mưa cho tưới cây, lau sàn, xả bồn cầu là việc có ích, có thể bớt chừng nửa khối nước mỗi tháng với một gia đình có ban công cây, nhiều hơn với nhà có vườn. Điều kiện là chọn đúng loại nước, bỏ nước rửa thịt cá sống, nước có muối đậm, nước có xà phòng, và dùng trong ngày.

Ba việc không được lơ là: đậy kín chỗ chứa để không thành ổ muỗi, đổ bỏ nước đã có mùi, và không bao giờ dùng nước mưa hay nước tái dùng để uống, nấu ăn. Nếu việc thu và việc dùng ở xa nhau, hãy chọn cách đơn giản nhất ở gần, đừng cố tái dùng mọi thứ; một thói quen nhỏ làm được lâu có ích hơn một kế hoạch lớn bỏ sau một tuần.

Muốn biết mình bớt được bao nhiêu, ghi chỉ số đồng hồ nước hằng tuần trong một tháng trước và một tháng sau khi bắt đầu, với sinh hoạt khác giữ như cũ.

Câu hỏi thường gặp

Nước rửa rau có dùng tưới rau ăn được không?

Nước tráng rau lần hai, lần ba có thể tưới vào gốc rau. Không tưới lên lá rau ăn sống, nhất là nước rửa lần đầu nhiều đất. Nếu nước có muối đậm hoặc có chất tẩy rửa thì không dùng tưới.

Nước mưa có uống được không?

Không nên. Nước mưa chảy qua mái, máng, ống cuốn theo bụi, phân chim, rêu, và có thể có chất từ không khí. Nếu không qua hệ thống xử lý đạt chuẩn, chỉ dùng cho tưới cây, lau sàn, rửa sân, xả bồn cầu.

Chứa nước tái dùng thế nào để không có muỗi?

Dùng thùng có nắp kín hoặc phủ lưới mịn, dùng hết trong vài ngày, đổ bỏ nước tồn và lật úp vật chứa khi không dùng. Bất kỳ chỗ nước đọng hở nào để quá vài ngày trong mùa mưa đều có thể thành chỗ muỗi đẻ.

Nước xả máy giặt dùng lau sàn có sao không?

Nước của lần xả cuối có rất ít chất giặt, dùng lau sàn, xả bồn cầu được. Nên lau lại bằng giẻ vắt khô để sàn không trơn. Không dùng nước giặt đồ của người ốm, và không dùng nước giặt chính có nhiều chất giặt.

Bỏ cơn mưa đầu là bao lâu?

Không có con số cố định; thường là vài phút đầu, lâu hơn nếu đã nhiều ngày nắng, mái nhiều bụi. Cách đơn giản là quan sát nước chảy từ ống xối: khi nước đã trong hơn, ít cặn thì bắt đầu hứng.

Nước rửa thịt cá có tưới cây được không?

Không nên trong nhà. Nước rửa thịt, cá, hải sản sống có thể mang vi khuẩn từ thực phẩm sống và bốc mùi nhanh, dễ thu hút ruồi kiến. Đổ thẳng vào cống rồi rửa sạch bồn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138