DieuHay.comĐiều Hay
Mẹo tiết kiệm điện, nước, gas: tính thử

Đặt chai nước trong két bồn cầu để bớt nước xả: lợi đến đâu, rủi ro gì

Chai nước đặt trong két bồn cầu chiếm chỗ nên mỗi lần xả bớt đúng phần thể tích đó. Bồn nào nên làm, bồn nào không, cách đặt an toàn và phép tính tự thay số.

Hands lowering a capped plastic bottle filled with water into an open ceramic toilet cistern, white tiled bathroom, morning light from a small window, close view from above

Đặt một chai nhựa đầy nước, đậy kín, vào két bồn cầu kiểu cũ thì mỗi lần xả bớt được đúng phần thể tích chai chiếm chỗ, thường khoảng một lít; với két dung tích lớn và nhà đông người, cộng dồn một tháng ra vài trăm lít. Nhưng với bồn cầu đời mới xả hai chế độ, lượng nước đã được tính sát, nhét thêm chai dễ làm xả không sạch, phải xả lại, và thế là lỗ. Kết luận của bài: tuỳ trường hợp — có cơ sở với két cũ dung tích lớn, không nên với bồn hai nút.

Mẹo này dựa trên cơ chế đơn giản nên kiểm chứng được bằng phép tính và bằng một lần quan sát mực nước trong két. Bài không dựa trên thí nghiệm riêng nào; mọi con số dưới đây là ví dụ giả định để bạn thay số nhà mình vào.

Mẹo dựa trên cơ chế gì

Két nước bồn cầu hoạt động theo mực nước, không theo thể tích. Sau mỗi lần xả, van cấp mở cho nước chảy vào, phao nổi lên theo mặt nước, và khi mặt nước chạm mức đã chỉnh sẵn thì phao đóng van lại. Nghĩa là két luôn đầy tới cùng một vạch, bất kể bên trong có gì.

Khi bạn thả vào một vật chiếm chỗ, ví dụ chai nhựa một lít rưỡi chứa đầy nước, mặt nước vẫn lên tới vạch cũ nhưng phần nước thật trong két ít đi đúng bằng thể tích chai. Lúc nhấn xả, lượng nước chảy xuống lòng bồn là phần nằm phía trên lỗ xả, nên lượng bớt được bằng phần thể tích chai nằm trong vùng nước sẽ chảy đi. Chai đặt sát đáy, nằm dưới mức lỗ xả thì gần như không bớt được gì, vì phần nước đó vốn không chảy xuống.

Đây là lý do mẹo này có cơ sở vật lý chắc chắn: không có phép màu nào, chỉ là chiếm chỗ. Cũng vì vậy mà nó có giới hạn rõ: bớt bao nhiêu nước xả thì lực dội vào lòng bồn yếu đi bấy nhiêu.

Lực dội ấy chính là thứ làm sạch lòng bồn và đẩy chất thải qua cổ xi phông. Bồn cầu được thiết kế để một lượng nước nhất định đổ xuống trong vài giây, tạo dòng xoáy và hiệu ứng hút ở đường ống. Lượng nước ít đi một chút thường vẫn đủ, nhưng ít đi quá ngưỡng thì dòng chảy chỉ tráng qua mà không hút được, và đó là lúc mẹo phản tác dụng.

Tính thử lượng nước bớt được cho nhà mình

Phép tính chỉ cần ba con số: phần thể tích chai thực sự nằm trong vùng nước xả, số lần xả mỗi ngày, số người trong nhà. Bảng dưới là ví dụ giả định cho một nhà bốn người, mỗi người xả trung bình năm lần một ngày.

Trường hợpNước bớt mỗi lầnMỗi ngày (20 lần xả)Mỗi tháng (30 ngày)
Chai nửa lít0,5 lít10 lít300 lít, tức 0,3 khối
Chai một lít1 lít20 lít600 lít, tức 0,6 khối
Chai một lít rưỡi1,5 lít30 lít900 lít, tức 0,9 khối
Chai một lít nhưng phải xả lại 3 lần mỗi ngày1 lít, trừ đi 3 lần xả đủ20 lít trừ khoảng 18–27 lítgần như bằng không

Muốn ra tiền, lấy số khối mỗi tháng nhân với đơn giá nước ghi trên hoá đơn nhà bạn. Đơn giá nước thường tính bậc thang theo số người, nên phần tiết kiệm rơi vào bậc cao nhất mà nhà bạn đang dùng.

Dòng cuối bảng là điều hay bị quên: chỉ cần vài lần mỗi ngày phải xả lần hai vì chưa sạch, toàn bộ phần tiết kiệm biến mất. Vì vậy con số quan trọng nhất không phải dung tích chai mà là bồn còn xả sạch hay không.

Két nào nên làm, két nào không

Két cũ một nút, dung tích lớn. Đây là loại hợp nhất. Nhiều két đời cũ chứa tám, chín lít hoặc hơn, trong khi lòng bồn chỉ cần ít hơn để cuốn trôi. Bớt một lít thường không ảnh hưởng gì.

Két hai nút xả, có ghi dung tích xả nhỏ. Không nên. Loại này được thiết kế để xả nhỏ khoảng ba lít, xả lớn khoảng bốn năm lít tuỳ mẫu. Lượng nước đã sát với lòng bồn; bớt thêm là dễ đọng chất thải trong ống, lâu ngày gây tắc.

Bồn cầu nối ống thoát dài, ít dốc. Không nên, kể cả két cũ. Nước xả còn phải đẩy chất thải chạy hết đoạn ống nằm ngang tới hố ga; xả yếu là cặn dồn lại giữa đường, tới lúc tắc thì phải gọi thợ.

Nhà có người già, trẻ nhỏ hay quên xả hai lần. Cân nhắc. Bồn xả không sạch dễ để lại mùi và vết bẩn, kéo theo lượng nước cọ rửa nhiều hơn phần đã tiết kiệm.

Két âm tường. Không làm. Bạn không quan sát được cơ cấu bên trong, chai lệch chỗ là kẹt cần gạt mà không biết.

Làm đúng nếu nhà bạn hợp

Nếu két nhà bạn thuộc loại cũ, dung tích lớn và đường ống ngắn, làm theo trình tự sau để không gây hỏng hóc.

  1. Khoá van cấp nước cho két, xả cạn, mở nắp két và nhìn kỹ: phao nằm ở đâu, nắp xả (miếng cao su bịt lỗ xả) nằm ở đâu, xích hoặc cần nối với nút nhấn đi qua chỗ nào.
  2. Chọn chai nhựa cứng có nắp vặn, đổ đầy nước, có thể cho thêm ít sỏi rửa sạch vào đáy cho chai nặng, không nổi. Đậy thật chặt. Không dùng gạch: gạch ngâm lâu bở ra, vụn gạch rơi vào lỗ xả làm hở nắp cao su và két rò nước suốt ngày đêm.
  3. Đặt chai ở góc két xa phao và xa nắp xả, đứng thẳng, không chạm vào xích hay cần gạt. Mở van, cho nước đầy, nhấn xả thử vài lần xem phao lên xuống trơn tru.
  4. Trong một tuần đầu, để ý lòng bồn sau mỗi lần xả: còn vệt bẩn không, có phải xả lại không. Có thì bỏ chai ra hoặc đổi chai nhỏ hơn.
  5. Mỗi lần vệ sinh két, lấy chai ra kiểm tra; chai đổi màu, móp hay rò thì thay.

Rủi ro thật và cách làm tốt hơn mẹo

Rủi ro thứ nhất đã nói: xả không sạch, phải xả lại, cặn đọng trong ống. Rủi ro thứ hai ít người để ý: chai đặt sai chỗ chèn vào phao hoặc xích, làm nắp xả không đóng kín. Lúc đó nước rò liên tục từ két xuống lòng bồn, tiếng chảy rất nhỏ, có khi không nghe thấy. Một két rò rỉ âm thầm có thể tốn nước gấp nhiều lần phần chai tiết kiệm được.

Thực ra, kiểm tra rò rỉ là việc nên làm trước cả mẹo đặt chai. Cách kiểm đơn giản: nhỏ vài giọt phẩm màu thực phẩm vào két, không nhấn xả, chờ khoảng nửa giờ. Nếu lòng bồn có màu, nắp xả đang rò. Thay miếng cao su nắp xả là việc rẻ và thường tự làm được với két kiểu cũ.

Cách thứ hai tốt hơn chai nước là chỉnh mực phao. Nhiều loại phao có vít hoặc kẹp chỉnh độ cao; hạ xuống một nấc là két đầy tới mức thấp hơn, tác dụng giống hệt đặt chai mà không có vật lạ trong két. Cách thứ ba, khi thay bồn mới, là chọn loại hai nút và tập cho cả nhà dùng nút nhỏ cho việc nhỏ. Thói quen này thường bớt nước nhiều hơn mọi mẹo chai lọ.

Cách bạn tự thử trong một tuần

Muốn biết mẹo có hợp với nhà mình không, đừng nhìn một lần xả. Hãy so trước và sau. Tuần thứ nhất giữ nguyên két, ghi chỉ số đồng hồ nước vào cùng một giờ mỗi tối, đồng thời đếm sơ số lần phải xả lại. Tuần thứ hai đặt chai, ghi lại y như vậy. Trong hai tuần đó cố giữ sinh hoạt khác như cũ: không giặt chăn màn, không có khách ở lại, vì một mẻ giặt lớn đã đủ làm lệch phép so.

Nếu chỉ số tuần hai thấp hơn và số lần xả lại không tăng, mẹo đang có ích. Nếu chỉ số gần như không đổi, phần tiết kiệm quá nhỏ so với các việc dùng nước khác trong nhà, bạn nên dồn sức vào chỗ tốn hơn như vòi sen, máy giặt hay rò rỉ đường ống. Ghi kết quả vào một cuốn sổ nhỏ để lần sau khỏi phải thử lại.

Một mẹo nhỏ khi đọc đồng hồ: nhà đi vắng cả ngày, khoá hết vòi mà kim hoặc bánh xe nhỏ trên đồng hồ vẫn quay, nghĩa là có rò rỉ ở đâu đó. Phát hiện được chỗ này còn đáng giá hơn mọi chai nước trong két.

Kết luận: tuỳ trường hợp

Đặt chai nước trong két bồn cầu là mẹo có cơ sở vật lý rõ ràng, bớt được đúng phần thể tích chiếm chỗ. Với két cũ dung tích lớn, đường ống ngắn, nhà đông người, mỗi tháng có thể bớt vài trăm lít, đáng để làm. Với bồn hai nút xả, két âm tường hoặc ống thoát dài, mẹo dễ gây xả không sạch và tắc, nên bỏ.

Thứ tự đáng làm, từ lợi nhất tới ít lợi nhất: kiểm tra và sửa rò rỉ nắp xả, chỉnh mực phao, dùng đúng nút xả nhỏ, rồi mới tới chai nước. Và dù làm cách nào, phép kiểm cuối cùng vẫn là lòng bồn sạch sau một lần xả; không đạt điều đó thì mọi con số tiết kiệm trên giấy đều không còn ý nghĩa.

Nếu nhà bạn ở trọ hoặc thuê, nên hỏi chủ nhà trước khi đặt vật gì vào két, vì hỏng hóc đường ống thường là chuyện hai bên phải bàn. Còn nếu nhà đang tính thay bồn cầu, hãy coi chuyện chọn loại xả hai chế độ và đường ống đủ dốc là khoản tiết kiệm lâu dài, đáng hơn mọi mẹo tạm thời đặt trong két cũ.

Câu hỏi thường gặp

Dùng gạch thay chai nước trong két có được không?

Không nên. Gạch ngâm lâu trong nước bị bở, vụn gạch rơi vào lỗ xả làm nắp cao su không đóng kín, két rò nước liên tục. Dùng chai nhựa cứng có nắp, đổ đầy nước hoặc thêm sỏi sạch cho nặng.

Đặt chai trong két có làm hỏng bồn cầu không?

Bản thân chai không làm hỏng sứ, nhưng đặt sai chỗ có thể kẹt phao hoặc xích, gây rò nước. Nguy cơ lớn hơn là xả yếu làm cặn đọng trong ống thoát, lâu ngày dẫn tới tắc, nhất là với ống dài và ít dốc.

Bồn cầu hai nút xả có nên đặt chai không?

Không nên. Loại hai nút đã được thiết kế với lượng nước sát với nhu cầu, bớt thêm dễ khiến phải xả lại. Thay vào đó hãy dùng đúng nút nhỏ cho việc nhỏ, cách này thường tiết kiệm nhiều hơn chai nước.

Làm sao biết két nước nhà mình có đang rò rỉ?

Nhỏ vài giọt phẩm màu thực phẩm vào két, không nhấn xả, chờ khoảng nửa giờ. Nếu nước trong lòng bồn đổi màu thì nắp xả đang rò. Thay miếng cao su nắp xả thường là cách sửa đơn giản với két kiểu cũ.

Chai to bao nhiêu thì vừa?

Bắt đầu với chai nửa lít hoặc một lít, đặt ở góc xa phao và nắp xả. Theo dõi một tuần; nếu bồn vẫn xả sạch mới cân nhắc chai lớn hơn. Ưu tiên là xả sạch trong một lần, không phải bớt được nhiều nhất.

Chỉnh phao két nước có thay được mẹo đặt chai không?

Được, và thường gọn hơn. Nhiều phao có vít hoặc kẹp chỉnh độ cao; hạ một nấc thì két đầy tới mức thấp hơn, tác dụng như đặt chai mà không có vật lạ trong két. Chỉnh xong vẫn phải thử xem bồn còn xả sạch không.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138