DieuHay.comĐiều Hay
Mẹo giặt giũ và quần áo

Áo len, áo nỉ bị xù lông: dao cạo, đá bọt hay băng dính — cách nào ít hại sợi

Băng dính nhẹ nhất nhưng chỉ lấy viên lỏng; dao cạo cắt nhanh mà dễ thủng vải mỏng; đá bọt hợp vải dày. Cách làm từng loại, thứ tự nên thử và cách giặt để bớt xù.

Close overhead view of a grey knitted sweater stretched flat on an ironing board, a hand gliding a small fabric shaver across the sleeve, warm lamp light, cozy tones

Xù lông trên áo len, áo nỉ là những búi sợi ngắn bị ma sát cuộn lại và vẫn dính vào mặt vải. Để gỡ ít hại sợi nhất, thứ tự nên thử là: băng dính cho viên lỏng, dụng cụ cắt lông xù chuyên dụng hoặc lược mài cho viên bám chặt, dao cạo chỉ cho vải dày và phải kéo căng mặt vải, còn đá bọt chỉ hợp vải dệt dày, sợi to.

Không cách nào giữ áo như mới mãi, vì mỗi lần gỡ là lấy đi một chút sợi. Gỡ đúng cách thì áo sạch xù mà vẫn dày; gỡ sai thì áo mỏng đi, thậm chí thủng. Bài dưới giải thích vì sao áo xù, so các cách gỡ, các bước làm an toàn, chỗ hay sai, và cách giặt mặc để xù chậm lại. Mức kiểm chứng: dựa trên cấu tạo sợi và hướng dẫn chăm sóc đồ dệt kim phổ biến; không có số đo riêng.

Vì sao áo len, áo nỉ bị xù lông

Sợi len, sợi nỉ được xe từ nhiều xơ ngắn. Khi áo bị cọ xát, ở nách, hai bên sườn, cổ tay, chỗ quai túi đè lên, đầu các xơ bị kéo ra khỏi sợi, rối vào nhau và cuộn thành viên tròn nhỏ. Viên này vẫn gắn vào mặt vải bằng vài xơ chưa tuột hẳn.

Điều ít người biết là loại sợi quyết định viên xù có tự rụng hay không. Với len tự nhiên và bông, xơ khá yếu nên viên xù thường tự đứt và rơi ra sau một thời gian. Với sợi tổng hợp như acrylic, polyester, sợi rất bền nên viên xù cứ bám chặt, ngày càng nhiều. Áo pha nhiều sợi tổng hợp vì thế trông xù nhanh và xù dai hơn.

Cách dệt cũng góp phần: áo dệt lỏng, sợi xe ít vòng, sợi mềm bông xốp dễ xù hơn áo dệt chặt sợi xe săn. Nỉ bông mặt trong có lông là để giữ ấm, nhưng mặt ngoài vẫn xù nếu ma sát nhiều. Hiểu điều này giúp bạn không đổ lỗi hết cho cách giặt: có những chiếc áo sinh ra đã dễ xù.

So các cách gỡ xù lông

Mỗi cách lấy đi viên xù theo một kiểu khác nhau: kéo, cắt hay mài. Kiểu càng mạnh thì càng nhanh, nhưng cũng càng dễ lấy đi cả sợi lành.

CáchLàm việc thế nàoHợp vớiRủi ro
Băng dính, cây lăn bụiDính và kéo viên xù lỏng raMọi loại vải, viên lỏng mới hình thànhÍt, nhưng không lấy được viên bám chặt
Dụng cụ cắt lông xù chạy pinLưỡi xoay sau lưới bảo vệ cắt viên nhô lênÁo len, nỉ, chăn, sofa vảiẤn mạnh hoặc vải mỏng có thể thủng
Lược mài, lược len chuyên dụngRăng mảnh kéo viên xù khỏi mặt vảiÁo len dệt dày, áo khoác dạKéo mạnh làm sợi xơ thêm
Dao cạo râuLưỡi trần cắt sát mặt vảiVải dày, mặt phẳng, kéo căng đượcDễ cắt vào sợi, thủng, nhất là vải mỏng
Đá bọt, miếng màiMặt nhám mài và cuốn viên xùVải dệt dày, sợi toMài mỏng vải, làm xù thêm vải mỏng mềm

Nhìn bảng sẽ thấy không có cách nào an toàn tuyệt đối cho mọi áo. Bắt đầu từ cách nhẹ nhất rồi mới chuyển sang cách mạnh hơn là nguyên tắc giữ áo bền nhất.

Các bước gỡ xù lông an toàn

Dù dùng dụng cụ nào, các bước chuẩn bị dưới đây giúp giảm nguy cơ làm hỏng áo.

  1. Áo phải khô hoàn toàn. Vải ướt mềm, dễ bị kéo giãn và cắt vào.
  2. Trải áo phẳng trên mặt cứng như bàn là, mặt bàn. Không làm khi đang mặc trên người.
  3. Dùng tay kéo căng nhẹ vùng định gỡ để mặt vải phẳng, viên xù nhô lên.
  4. Thử băng dính hoặc cây lăn trước. Nếu viên xù rơi ra là đủ, dừng ở đây.
  5. Với viên bám chặt, dùng dụng cụ cắt lông xù, lướt nhẹ theo vòng tròn nhỏ, không ấn, không dừng lâu một chỗ.
  6. Nếu dùng dao cạo, chọn lưỡi mới, lướt một chiều theo thớ vải với lực rất nhẹ, giữ lưỡi gần như song song mặt vải.
  7. Thường xuyên dừng lại soi mặt vải dưới đèn. Khi thấy lộ sợi nền hay vải mỏng hơn xung quanh, ngừng ngay.
  8. Lăn băng dính lần cuối để gom các mẩu xù đã cắt.

Toàn bộ việc này nên làm chậm. Một chiếc áo len gỡ xù kỹ mất khoảng nửa giờ là chuyện bình thường, làm vội mười phút là lúc thủng áo.

Những chỗ hay sai khi gỡ xù

Dùng dao cạo cho áo len mỏng, áo thun. Đây là cách làm thủng áo phổ biến nhất. Vải mỏng không đủ độ dày để lưỡi trần lướt qua mà không chạm sợi nền. Với vải mỏng, chỉ dùng băng dính hoặc dụng cụ có lưới bảo vệ ở mức nhẹ.

Gỡ khi áo đang mặc. Mặt vải cong theo người, không phẳng, lưỡi dễ cắt lệch. Lại thêm nguy cơ cứa vào da.

Gỡ xù quá thường xuyên. Mỗi lần gỡ là lấy đi một ít xơ. Gỡ hằng tuần cho một áo len mỏng sẽ làm áo mỏng dần. Gỡ khi xù đã rõ, mỗi mùa vài lần là hợp lý.

Dùng đá bọt cho áo len lông mềm. Mặt nhám mài cả vào những xơ đang nằm yên, kéo chúng ra thành xơ mới, tức là tạo nền cho đợt xù sau.

Kỳ vọng áo như mới. Gỡ xù làm áo gọn lại, không trả lại độ dày và độ mềm ban đầu. Áo đã xù nhiều lần sẽ mỏng ở nách và sườn; đó là hao mòn bình thường.

Giặt và mặc thế nào để áo xù chậm lại

Phần lớn xù lông đến từ ma sát. Giảm ma sát khi giặt và khi mặc là cách phòng hiệu quả nhất.

  • Lộn trái áo khi giặt, cho vào túi giặt lưới, chọn chương trình nhẹ cho đồ len hoặc giặt tay.
  • Không giặt chung áo len với quần jean, đồ có khoá kéo, đồ có móc cài, khăn bông dày.
  • Giặt ít lần hơn: áo len mặc ngoài thường chỉ cần phơi thoáng sau mỗi lần mặc, giặt khi bẩn thật hoặc có mùi.
  • Không vắt xoắn; ép nước bằng khăn rồi phơi phẳng, không treo để tránh giãn.
  • Để ý chỗ ma sát khi mặc: quai túi đeo vai, dây đai ba lô, cạnh bàn khi tì tay. Đổi bên đeo túi cũng giảm xù một bên.
  • Không sấy máy áo len trừ khi nhãn cho phép.

Phần tóm gọn: áo len là đồ cần giặt nhẹ và giặt thưa. Nhiều chiếc áo xù nhanh không phải vì kém mà vì bị giặt như áo thun.

Khi cất áo len cuối mùa, gấp chứ không treo, đặt trong túi vải thoáng, không nhồi chặt trong ngăn tủ cùng đồ thô. Áo bị cọ xát trong tủ cả mùa cũng có thể xù nhẹ dù không mặc lần nào.

Áo nỉ lót lông, áo khoác dạ, khăn quàng: lưu ý riêng

Áo nỉ có lớp lông mặt trong và áo hoodie dày thường xù ở mặt ngoài, chỗ cổ tay và túi trước bụng, nơi tay hay đút vào rút ra. Mặt trong lót lông thì không nên gỡ xù, vì lớp lông đó chính là phần giữ ấm, gỡ đi là áo mỏng và kém ấm. Chỉ xử lý mặt ngoài, và với nỉ bông mỏng thì dừng ở băng dính hoặc dụng cụ có lưới bảo vệ ở mức nhẹ.

Áo khoác dạ, áo măng tô dạ len dệt dày chịu được lược mài hoặc dụng cụ cắt xù khá tốt, nhưng nên chải theo một chiều thớ vải để mặt dạ không bị xới ngược, trông loang lổ dưới ánh sáng. Sau khi gỡ, chải lại nhẹ toàn bộ mặt áo bằng bàn chải mềm theo một chiều để mặt vải đều màu.

Khăn quàng len mỏng, khăn dệt lỏng là loại dễ hỏng nhất khi gỡ xù, vì sợi thưa và mảnh. Với khăn, gần như chỉ nên dùng băng dính hoặc nhặt tay từng viên lớn bằng kéo nhỏ đầu tròn, cắt sát viên chứ không cắt sát mặt vải. Làm chậm, làm dưới đèn sáng.

Khi chọn mua: nhận biết áo dễ xù

Nếu bạn hay khổ vì áo xù, vài dấu hiệu khi chọn mua giúp giảm bớt. Đọc thành phần sợi trên nhãn: áo nhiều acrylic hoặc polyester pha với len xốp thường xù sớm và viên xù bám dai. Áo len tự nhiên hoặc bông nguyên chất vẫn xù nhưng viên xù dễ rụng hơn.

Dùng tay chà nhẹ một góc mặt vải, ví dụ mặt trong gấu áo, vài lần. Nếu xơ nổi lên ngay, áo sẽ xù nhanh khi mặc. Áo dệt chặt, sờ thấy sợi săn và mặt vải phẳng mịn thường bền hơn áo dệt lỏng sợi bông xốp, dù áo bông xốp sờ êm hơn lúc đầu.

Không phải lúc nào cũng chọn được áo ít xù, nhất là khi chiếc áo đẹp lại là chiếc dễ xù. Lúc đó bạn đã biết trước để giặt nhẹ hơn và chuẩn bị sẵn băng dính, dụng cụ cắt xù cho cuối mùa.

Tự thử và kết luận

Cách tự thử an toàn: trên một chiếc áo cũ đã xù, chia mặt sau thành ba vùng nhỏ bằng nhau. Vùng một dùng băng dính, vùng hai dùng dụng cụ cắt lông xù, vùng ba dùng dao cạo hoặc đá bọt tuỳ áo dày hay mỏng. Mỗi vùng làm cùng thời gian. Chụp ảnh trước và sau, rồi soi mặt vải lên đèn để so độ dày. Làm trên áo cũ trước khi đụng vào áo quý là bài học rẻ nhất.

Kết luận theo bốn mức: băng dính là có cơ sở nhưng chỉ cho viên lỏng; dụng cụ cắt lông xù có lưới bảo vệ là có cơ sở nếu thao tác nhẹ trên áo khô, phẳng; dao cạo và đá bọt là tuỳ trường hợp, chỉ hợp vải dày và người làm cẩn thận, với vải mỏng thì thuộc mức không nên. Phòng xù bằng giặt nhẹ, giặt thưa, lộn trái vẫn là việc có lợi nhất cho tuổi thọ của áo.

Câu hỏi thường gặp

Dùng dao cạo râu cắt xù lông áo len có an toàn không?

Chỉ an toàn với áo len dày, mặt vải phẳng, áo khô, kéo căng và lướt rất nhẹ bằng lưỡi mới. Với áo mỏng hay áo thun, dao cạo rất dễ cắt vào sợi nền và làm thủng. Nên thử băng dính hoặc dụng cụ có lưới bảo vệ trước.

Vì sao áo len mới mua mặc vài lần đã xù?

Thường do áo pha nhiều sợi tổng hợp, sợi xốp hoặc dệt lỏng, cộng với ma sát ở nách, sườn, chỗ quai túi. Giặt chung với đồ thô hay giặt máy chương trình thường cũng làm xù nhanh. Đây là đặc tính của vải nhiều hơn là lỗi khi mặc.

Đá bọt có làm hỏng áo len không?

Với áo dệt dày sợi to, đá bọt dùng nhẹ tay gỡ xù khá hiệu quả. Với áo len mỏng, lông mềm, đá bọt mài cả vào sợi lành, làm áo mỏng đi và tạo xơ cho đợt xù mới. Thử ở vùng khuất trước khi làm cả áo.

Có cách nào giặt áo nỉ không bị xù lông không?

Không có cách nào ngăn hẳn, nhưng lộn trái, cho vào túi giặt, chọn chương trình nhẹ, không giặt chung đồ thô và giặt thưa hơn sẽ làm xù chậm lại rõ. Phơi thoáng sau mỗi lần mặc thay vì giặt ngay cũng giảm số lần ma sát trong máy.

Gỡ xù lông bao lâu một lần là hợp lý?

Khi xù đã thấy rõ, thường vài lần mỗi mùa cho áo mặc thường xuyên. Gỡ quá thường xuyên lấy đi nhiều xơ, làm áo mỏng dần, nhất là ở nách và sườn. Mục tiêu là áo gọn gàng, không phải lúc nào cũng phẳng như mới.

Máy cắt lông xù có dùng được cho sofa vải và chăn không?

Có, nhiều người dùng cho sofa vải, chăn, khăn quàng dày. Nguyên tắc vẫn giống với áo: mặt vải phẳng, khô, lướt nhẹ, thử ở góc khuất trước. Vải bọc sofa mỏng hoặc có hoa văn dệt nổi cần cẩn thận hơn vì dễ cắt vào sợi trang trí.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138