Bỏ một chiếc khăn vải ướt hoặc vài viên đá vào máy sấy có tác dụng thật nhưng hẹp: nước bốc hơi trong lồng sấy nóng tạo ra hơi ẩm làm mềm nếp nhăn, giống một lượt hấp nhẹ. Mẹo này đỡ được cho vài món đồ đã khô nhưng bị nhăn vì nằm lâu trong lồng; với một mẻ đầy đồ ướt vừa giặt xong thì gần như không thay đổi gì.
Nhiều nhà ở thành phố giờ dùng máy giặt sấy hai trong một hoặc máy sấy riêng đặt ở ban công, lô gia, nên mẹo này được hỏi khá nhiều. Bài dưới giải thích vì sao mẹo hoạt động, làm cho đúng thế nào, khi nào vô ích, rủi ro nhỏ cần biết, và những việc tác động nhiều hơn tới độ nhăn của đồ sấy. Mức kiểm chứng: dựa trên nguyên lý máy sấy và hướng dẫn chung của nhà sản xuất; thời gian nêu là ví dụ giả định.
Máy sấy làm đồ nhăn như thế nào
Trong lồng sấy, quần áo ẩm bị đảo liên tục trong luồng khí nóng. Khi còn ẩm, sợi vải mềm và dễ nhận nếp; khi bị đảo, chúng liên tục bị gập theo nhiều hướng. Nếu sấy tới khi khô quá mức, rồi đồ nằm yên trong lồng còn ấm, các nếp gập cuối cùng sẽ được “đóng” lại khi vải nguội. Đây là lý do đồ lấy ra ngay khi máy dừng ít nhăn hơn nhiều so với đồ để qua đêm trong lồng.
Thêm vào đó là chuyện nhồi đồ. Lồng sấy cần chỗ trống để đồ rơi và tơi ra trong luồng khí. Mẻ quá đầy khiến đồ cuộn thành một khối, xoắn vào nhau, vừa lâu khô vừa nhăn sâu. Đồ dài như ga giường, quần dài còn hay quấn các món nhỏ vào trong.
Cuối cùng là nhiệt độ. Sấy nhiệt cao làm sợi tổng hợp như polyester mềm ra và nhận nếp mạnh, nếp này khi nguội rất khó gỡ. Nhiều máy có chương trình riêng cho đồ dễ nhăn, nhiệt thấp hơn và có pha đảo nguội cuối chu trình để giảm nếp. Hiểu ba nguyên nhân này sẽ thấy mẹo khăn ướt chỉ tác động vào một phần nhỏ của vấn đề.
Vì sao khăn ướt, viên đá có tác dụng
Hơi nước làm mềm nếp nhăn. Nước từ khăn hay viên đá tan bốc hơi trong lồng nóng, làm độ ẩm không khí trong lồng tăng lên. Sợi vải đã khô hút lại một chút ẩm, liên kết giữ nếp gập lỏng ra, và chuyển động đảo cùng sức nặng của đồ giúp nếp duỗi bớt.
Lượng hơi nước nhỏ nên chỉ hợp với ít đồ. Một chiếc khăn mặt ướt hay vài viên đá chỉ có lượng nước rất nhỏ so với một mẻ đầy. Với hai ba chiếc áo, lượng hơi đó đủ để tạo khác biệt; với mười mấy món, nó loãng đi gần hết.
Máy có chế độ hơi nước làm việc này tốt hơn. Một số máy sấy, máy giặt sấy có chương trình làm phẳng hoặc làm mới bằng hơi nước. Chương trình này phun hơi đều và kiểm soát nhiệt, hiệu quả và an toàn hơn mẹo tự chế.
Không làm đồ ướt khô nhanh hơn. Đây là chỗ hay nhầm với mẹo bỏ khăn khô vào mẻ đồ ướt cho nhanh khô. Hai mẹo đi hai hướng ngược nhau: khăn khô hút bớt ẩm, khăn ướt thêm ẩm. Mẹo khăn ướt dành cho đồ đã khô bị nhăn, không phải cho đồ vừa giặt.
Làm đúng mẹo khăn ướt cho vài món đồ đã nhăn
Nếu muốn thử, đây là cách làm thường được hướng dẫn. Thời gian là ví dụ giả định, chỉnh theo máy nhà bạn.
- Chỉ bỏ vào lồng hai đến bốn món đồ đã khô bị nhăn, không thêm đồ ướt khác.
- Dùng một chiếc khăn vải sạch, cùng tông màu với đồ hoặc màu trắng đã giặt nhiều lần không ra màu. Làm ướt rồi vắt cho hết nhỏ giọt.
- Chọn nhiệt vừa hoặc thấp, chạy khoảng mười đến mười lăm phút.
- Lấy đồ ra ngay khi máy dừng, giũ mạnh, treo lên móc, vuốt cổ và nẹp áo.
- Để đồ khô hẳn trên móc vài phút trước khi gấp hay mặc.
- Nếu dùng đá thay khăn, chỉ cần vài viên nhỏ; đá lớn va đập lồng gây tiếng ồn và tan chậm.
Cách làm tương tự với máy giặt sấy hai trong một, nhưng một số máy sẽ báo lỗi hoặc tự kéo dài chu trình khi cảm biến độ ẩm phát hiện lồng ẩm hơn dự kiến. Nếu máy nhà bạn có chương trình làm phẳng bằng hơi nước, dùng chương trình đó thay mẹo.
Khi nào mẹo này vô ích hoặc gây phiền
Mẹo khăn ướt và viên đá không hại gì đáng kể nếu làm đúng, nhưng có những trường hợp chỉ tốn thời gian và điện.
- Mẻ đầy đồ vừa giặt xong: đồ đã ẩm sẵn, thêm nước chỉ làm sấy lâu hơn, không giảm nhăn.
- Áo sơ mi cotton dày, vải lanh nhăn sâu: lượng hơi nước quá nhỏ, nếp chỉ mềm đi một chút.
- Đồ len, đồ có nhãn không được sấy máy: không cho vào máy sấy dù có mẹo hay không.
- Khăn ướt màu đậm chưa ổn định: có thể ra màu sang áo sáng trong môi trường ấm ẩm.
- Khăn giấy ướt dùng một lần: không dùng, vì giấy rã ra bám vào đồ và lưới lọc xơ vải.
- Máy sấy dùng bình chứa nước ngưng: bình đầy nhanh hơn một chút, nhớ đổ đúng lúc.
Nếu điều bạn thật sự cần là đồ ít nhăn mỗi lần sấy, các thay đổi ở mục dưới sẽ đem lại nhiều hơn hẳn so với một chiếc khăn ướt.
Những việc giảm nhăn nhiều hơn mẹo khăn ướt
Đây là các điều chỉnh thường được nhà sản xuất máy sấy khuyên, xếp theo mức tác động mà người dùng hay thấy rõ.
| Điều chỉnh | Vì sao giảm nhăn | Ghi chú |
|---|---|---|
| Lấy đồ ra ngay khi máy dừng | Nếp chưa kịp đóng khi vải nguội | Đặt hẹn giờ trên điện thoại nếu hay quên |
| Không nhồi quá nửa đến hai phần ba lồng | Đồ có chỗ rơi và tơi ra | Đồ dễ nhăn sấy mẻ nhỏ riêng |
| Chọn chương trình cho đồ dễ nhăn | Nhiệt thấp hơn, có pha đảo nguội | Tên chương trình khác nhau theo máy |
| Không sấy quá khô | Đồ hơi ẩm lấy ra treo lên sẽ tự phẳng | Chọn mức sấy để treo nếu có |
| Giũ đồ trước khi cho vào sấy | Tách các món quấn nhau sau khi vắt | Tách ga giường, quần dài riêng |
| Vắt tốc độ vừa với sơ mi | Nếp ép từ khâu vắt ít hơn | Đổi lại thời gian sấy dài hơn chút |
Nhiều gia đình thấy chỉ riêng việc lấy đồ ra ngay và không nhồi lồng đã giảm số món phải là xuống rõ rệt, và lúc đó mẹo khăn ướt chỉ còn dùng khi lỡ quên đồ trong máy.
Mẹo anh em: bóng sấy và quả bóng tennis trong lồng
Cùng nhóm với khăn ướt là mẹo bỏ vài quả bóng sấy bằng len, bằng nhựa gai, hoặc quả bóng tennis vào lồng sấy. Ý tưởng là bóng nảy giữa các món đồ, tách chúng ra, không cho cuộn thành khối, nhờ vậy khí nóng đi vào đều hơn, đồ khô nhanh hơn một chút và ít nếp gập sâu hơn. Với chăn bông, áo phao, gối lông, bóng còn giúp ruột bông tơi lại thay vì vón cục.
Mẹo này có cơ sở cơ học, và tác dụng rõ nhất với đồ cồng kềnh dễ vón như chăn, áo phao. Với áo thun, sơ mi thì khác biệt về nhăn khá nhỏ. Bóng len thường êm hơn bóng nhựa gai; bóng tennis mới có thể ra màu hoặc có mùi cao su khi nóng, nên nhiều người tránh dùng cho đồ sáng màu.
Hai mẹo khăn ướt và bóng sấy có thể dùng cùng lúc cho vài món đã nhăn: bóng tách đồ, khăn tạo hơi ẩm. Nhưng vẫn như trên, tác dụng chỉ đáng kể khi lồng ít đồ, và không thay được việc lấy đồ ra ngay khi máy dừng.
Rủi ro nhỏ và chuyện an toàn với máy sấy
Mẹo khăn ướt bản thân không nguy hiểm, nhưng nhân tiện nói về máy sấy thì có vài điều an toàn đáng nhắc. Lưới lọc xơ vải cần được làm sạch sau mỗi mẻ sấy: xơ tích nhiều làm máy nóng hơn, sấy lâu hơn và là nguyên nhân phổ biến gây cháy máy sấy. Đường ống thoát khí với máy sấy thông hơi phải thông thoáng, không gập, không bị đồ đạc đè.
Không sấy đồ dính dầu ăn, dầu máy, xăng, cồn hay dung môi dù đã giặt qua, vì dầu còn sót có thể tự bốc nóng trong đống đồ ấm sau khi máy dừng. Không để máy sấy chạy khi cả nhà đi vắng hoặc đã ngủ say. Đặt máy ở chỗ thoáng, không sát rèm và đồ dễ cháy.
Với viên đá, tránh dùng đá to cứng vì va đập vào lồng và cánh đảo có thể làm hỏng chi tiết nhựa ở một số máy. Với khăn ướt, vắt kỹ cho không nhỏ giọt để nước không đọng ở gioăng cửa. Các lưu ý này không phải để doạ, chỉ để mẹo nhỏ không biến thành chuyện lớn.
Tự thử và kết luận
Cách tự thử đơn giản: lấy bốn chiếc áo thun cùng loại, để nhăn như nhau, ví dụ vo lại để qua đêm. Chia làm hai cặp. Cặp thứ nhất sấy mười lăm phút với một khăn ướt vắt kỹ, cặp thứ hai sấy cùng thời gian, cùng nhiệt, không có khăn. Lấy ra cùng lúc, treo lên, chụp ảnh nghiêng dưới cùng ánh sáng. Lặp lại thêm một lần với hai chiếc sơ mi để xem khác biệt theo loại vải.
Kết luận theo bốn mức: bỏ khăn ướt hoặc viên đá vào máy sấy cho bớt nhăn là tuỳ trường hợp. Có tác dụng với vài món đã khô bị nhăn do nằm lâu trong lồng, nhất là áo thun và vải pha; gần như vô ích với mẻ đầy đồ ướt hay vải cotton dày nhăn sâu. Máy có chế độ hơi nước thì dùng chế độ đó. Muốn đồ ít nhăn lâu dài, thói quen lấy ra ngay, không nhồi lồng và chọn đúng chương trình mới là chính.
Câu hỏi thường gặp
Bỏ đá vào máy sấy có làm hỏng máy không?
Vài viên đá nhỏ thỉnh thoảng thì hiếm khi gây hỏng, nhưng đá to và cứng va đập vào lồng, cánh đảo có thể làm hỏng chi tiết nhựa ở một số máy. Một chiếc khăn vải ướt vắt kỹ cho kết quả tương tự mà êm hơn, nên là lựa chọn hợp hơn.
Mẹo khăn ướt có dùng được cho máy giặt sấy hai trong một không?
Được, nhưng một số máy có cảm biến độ ẩm sẽ tự kéo dài thời gian sấy khi phát hiện lồng ẩm hơn. Nếu máy có chương trình làm phẳng hoặc làm mới bằng hơi nước, dùng chương trình đó sẽ đều và an toàn hơn mẹo tự chế.
Vì sao đồ sấy xong lại nhăn hơn đồ phơi?
Trong lồng sấy, đồ ẩm bị gập liên tục và nếu để nguội trong lồng sau khi máy dừng thì nếp gập được đóng lại. Đồ phơi thì treo duỗi theo trọng lượng. Lấy đồ ra ngay khi máy dừng và không nhồi lồng sẽ giảm khác biệt này.
Bỏ khăn khô vào máy sấy có giúp đồ mau khô không?
Một chiếc khăn bông khô to có thể hút bớt ẩm từ mẻ nhỏ đồ mỏng trong những phút đầu, nhưng với mẻ lớn, tác dụng không đáng kể. Đây là mẹo khác hẳn mẹo khăn ướt, không nên dùng cả hai cùng lúc.
Sấy bao lâu với khăn ướt là đủ?
Với hai đến bốn món đã khô bị nhăn, khoảng mười đến mười lăm phút ở nhiệt vừa là mức thường được gợi ý. Sấy lâu hơn khi khăn đã khô thì không thêm tác dụng. Điều quan trọng nhất là lấy đồ ra treo ngay khi máy dừng.
Đồ nào không nên cho vào máy sấy dù có mẹo chống nhăn?
Đồ có nhãn không sấy máy, đồ len, lụa, đồ có chi tiết cao su, đồ dính dầu hay dung môi dù đã giặt, đồ có lớp phủ chống thấm. Với các món này, phơi theo hướng dẫn trên nhãn và làm phẳng bằng hơi nước khi cần.