DieuHay.comĐiều Hay
Mẹo trồng cây, cắm hoa: thực hư

Trồng lại rau từ gốc hành, gốc cải, ngọn rau muống: mọc lại được mấy lứa

Gốc hành lá và ngọn rau muống mọc lại khá tốt, gốc cải thì chỉ ra vài lá non rồi trổ ngồng. Số lứa phụ thuộc vào trồng trong nước hay trong đất, nắng và cách cắt.

Several green onion root ends sprouting fresh shoots in small glass jars of water lined up on a bright kitchen windowsill, morning light

Gốc hành lá trồng lại mọc được vài lứa, ngọn rau muống giâm xuống đất có thể cho thu hái nhiều lần, còn gốc cải chỉ ra được ít lá non rồi thường trổ ngồng ra hoa. Trong cốc nước, hành lá thường cho hai ba lứa lá mảnh dần rồi kiệt; trồng xuống đất có nắng thì khoẻ hơn và kéo dài hơn. Mẹo này có thật, nhưng là cách tận dụng thú vị, không thay được việc gieo trồng tử tế.

Lý do nằm ở chỗ phần gốc giữ lại có gì: hành có củ chứa dự trữ và đĩa thân sinh lá, rau muống có mắt thân ra rễ rất mạnh, còn gốc cải chỉ là phần thân ngắn đã già. Bài này đi qua từng loại, cách trồng để được nhiều lứa nhất, khi nào nên bỏ, và cách tự đếm lứa. Mức kiểm chứng: dựa trên đặc điểm sinh trưởng của từng loại rau và kinh nghiệm trồng rau tại nhà phổ biến; số lứa, số ngày trong bài là ví dụ giả định.

Vì sao rau mọc lại được từ phần gốc

Nhiều loại rau giữ điểm sinh trưởng ở gần gốc chứ không ở ngọn. Khi cắt phần lá phía trên đem nấu, điểm sinh trưởng vẫn còn nguyên dưới gốc, cùng với một ít rễ và lượng dự trữ trong củ hay thân. Đặt phần gốc này vào nước hoặc đất ẩm, cây dùng dự trữ để ra lá mới và ra rễ mới. Đó là lý do hành lá, tỏi tây, sả, cần tây cắt sát gốc vẫn nhú lá lại.

Rau muống thì khác: điểm mạnh của nó là mắt thân. Mỗi mắt trên thân rau muống có sẵn khả năng ra rễ và ra nhánh. Cắm ngọn có vài mắt xuống đất ẩm hoặc nước, rễ mọc rất nhanh, rồi nhánh mới từ các mắt tiếp tục lớn. Người trồng rau muống từ lâu vẫn nhân giống bằng ngọn, không phải bằng hạt.

Rau cải thuộc nhóm khó hơn. Phần gốc cải mua ở chợ là thân ngắn, đã qua giai đoạn trưởng thành. Khi đặt vào nước, nó có thể nhú vài lá non từ giữa, nhưng cây hiểu mình đang ở cuối đời và thường nhanh chóng vươn ngồng ra hoa. Lá thu được ít, nhỏ và đắng hơn.

Từng loại rau mọc lại tới đâu

Bảng dưới là kết quả thường thấy theo kinh nghiệm trồng rau tại nhà. Số lứa là ví dụ giả định để hình dung, thực tế tuỳ nắng, đất và độ tươi của gốc ban đầu.

Loại rauTrong cốc nướcTrồng xuống đất có nắng
Hành láHai ba lứa, lá mảnh dầnNhiều lứa hơn, có thể đâm thêm nhánh
Ngọn rau muốngRa rễ nhanh, lá nhỏ nếu để lâu trong nướcCho thu hái nhiều lần nếu đủ nước, nắng
Gốc cải thìa, cải ngọtVài lá non, sớm trổ ngồngKhá hơn chút nhưng vẫn nhanh ra hoa
Gốc xà láchVài lá non nhỏ, nhanh đắngÍt khác biệt, dễ thối gốc
SảRa rễ ở gốc sau một thời gianMọc thành bụi, dùng được lâu dài
Tỏi mọc mầmRa lá tỏi xanh ăn đượcRa lá, đủ lâu có thể thành củ nhỏ

Nhìn bảng sẽ thấy cùng một gốc rau, trồng xuống đất có nắng gần như luôn tốt hơn để mãi trong nước. Cốc nước chỉ có nước, không có chất dinh dưỡng; gốc dùng hết dự trữ là dừng.

Trồng lại hành lá cho được nhiều lứa

Hành lá là loại dễ nhất, hợp với nhà phố, phòng trọ. Làm theo thứ tự dưới đây để lứa sau không quá mảnh.

  1. Chọn hành còn rễ trắng tươi, củ chắc, không dập. Cắt phần lá đem nấu, giữ lại gốc dài chừng một hai đốt ngón tay tính từ rễ.
  2. Đặt gốc vào cốc nước sao cho nước ngập phần rễ và một chút củ, không ngập cả củ để tránh thối.
  3. Để cốc ở bậu cửa sổ sáng. Thay nước mỗi ngày hoặc cách ngày, rửa cốc khi thấy nhớt.
  4. Khi rễ mới đã dài và lá mới mọc lên, chuyển gốc sang chậu đất tơi có trộn chút phân hữu cơ hoai, cắm sâu tới cổ củ.
  5. Thu hái bằng cách cắt lá cách gốc một khoảng, không nhổ cả cây, để điểm sinh trưởng tiếp tục ra lá.
  6. Sau vài lứa, khi lá mọc ra mảnh và vàng nhanh, bón thêm ít phân hữu cơ hoặc thay gốc mới.

Nếu thấy gốc hành trong cốc bắt đầu nhớt, có mùi hoặc củ mềm nhũn, bỏ đi. Gốc thối làm nước bẩn nhanh và không hồi lại được.

Giâm ngọn rau muống thành luống rau ban công

Rau muống là loại đáng làm nhất trong bài này vì nó thật sự cho thu hoạch nhiều lần. Khi mua rau muống, giữ lại những đoạn ngọn và thân còn tươi, mỗi đoạn có vài mắt. Bỏ bớt lá to phía dưới, cắm đoạn thân vào cốc nước một hai ngày cho nhú rễ, hoặc cắm thẳng xuống thùng xốp đất ẩm.

Rau muống ưa nắng và ưa nước. Thùng xốp đặt chỗ nắng nhiều trong ngày, đất giữ ẩm đều, khi rau đã bén rễ và ra nhánh thì bắt đầu thu. Cắt ngọn chừa lại phần gốc có vài mắt, các mắt này sẽ đâm nhánh mới. Ví dụ giả định: sau mỗi lần cắt, khoảng hai ba tuần sau có lứa mới, tuỳ nắng và mùa.

Rau muống mua ở chợ thường là giống trồng ruộng nước hoặc trồng cạn; cả hai đều giâm được. Điều cần lưu ý là sau nhiều lứa, đất trong thùng nhỏ cạn dinh dưỡng, lá nhỏ và vàng. Bón thêm phân hữu cơ hoai mỏng trên mặt đất sau mỗi vài lứa giúp rau giữ sức. Mùa lạnh, rau muống chậm lớn hẳn, không nên kỳ vọng nhiều.

Thùng xốp nên đục vài lỗ ở đáy và kê cao để nước thừa thoát ra, vì rau muống ưa nước nhưng đất trong thùng nhỏ úng lâu vẫn làm rễ thối. Chọn đất tơi, trộn thêm phân hữu cơ hoai ngay từ đầu giúp lứa đầu tiên đã có lá to.

Khi nào nên bỏ gốc rau và mua mới

Gốc mềm nhũn, có mùi. Đây là dấu hiệu thối, thường do nước không thay hoặc ngập quá sâu. Gốc đã thối không cứu được, còn làm hỏng nước của gốc khác nếu để chung.

Lá mọc ra ngày càng mảnh, nhạt màu. Gốc đã dùng gần hết dự trữ. Nếu đang để trong nước, chuyển xuống đất; nếu đã ở đất, bón thêm hoặc thay gốc mới.

Cây vươn ngồng, ra nụ hoa. Với cải và xà lách, đây là lúc lá bắt đầu đắng, cứng. Có thể để ra hoa cho vui mắt hoặc lấy hạt nếu là giống phù hợp, nhưng không còn là nguồn rau ăn.

Rau mua có dấu hiệu dập nát, sâu bệnh từ đầu. Gốc yếu thì lứa mới cũng yếu. Chỉ nên trồng lại từ phần rau còn tươi, chắc. Rau ăn sống mọc lại từ gốc cũng cần rửa sạch kỹ trước khi ăn như rau mua.

Cách tự đếm lứa và so trong nước với trong đất

Muốn biết mẹo này cho nhà mình bao nhiêu rau thật, có thể làm một phép so đơn giản. Lấy sáu gốc hành cùng bó, cùng độ tươi. Ba gốc để trong cốc nước ở bậu cửa sổ, ba gốc trồng xuống một chậu đất nhỏ đặt cạnh đó, cùng ánh sáng.

Mỗi lần lá dài vừa ăn, cắt cùng chiều cao cho cả hai nhóm, ghi ngày cắt vào một mảnh giấy dán ở mặt sau chậu. Có thể cân lượng lá mỗi lứa bằng cân nhà bếp nếu có. Tiếp tục cho tới khi nhóm nào không còn ra lá đáng cắt.

Kết quả này cho bạn câu trả lời của riêng nhà mình: được mấy lứa, mỗi lứa nhiều hay ít, trong nước hay trong đất tốt hơn. Theo cơ chế đã nói, nhóm đất có nắng thường cho nhiều hơn, nhưng mức chênh tuỳ vào độ sáng bậu cửa sổ và cách thay nước. Trẻ em trong nhà có thể cùng ghi ngày và tưới, đây là việc nhỏ an toàn và dễ thấy kết quả.

Các loại khác hay được thử: sả, tỏi, cần tây, khoai lang

Sả là loại trồng lại dễ và bền nhất trong nhóm gia vị. Chọn cây sả mua ở chợ còn phần gốc nguyên, chưa bị cắt sát, cắt bớt lá phía trên, ngâm gốc vào cốc nước nông. Sau một thời gian, gốc nhú rễ trắng; khi rễ đã đủ dài thì trồng xuống chậu đất có nắng. Sả mọc thành bụi, đẻ nhánh, có thể dùng nhiều năm.

Tỏi để lâu mọc mầm xanh cũng có thể trồng: tách tép, cắm xuống đất, phần lá xanh mọc lên dùng như lá tỏi để xào, nêm. Muốn thành củ cần thời gian dài và điều kiện thời tiết phù hợp, ở ban công nhà phố thường chỉ được củ nhỏ. Cần tây đặt gốc vào nước nhú được lá non ở giữa, nhưng giống như cải, lá thu được ít và mảnh.

Khoai lang mọc mầm đặt nửa củ vào cốc nước sẽ ra dây và lá rất nhanh, vừa làm cây cảnh treo cửa sổ, vừa lấy ngọn non làm rau. Những dây này có thể cắt đoạn giâm xuống thùng đất để có rau lang ăn lâu dài. Củ khoai mọc mầm đem trồng thì không nên ăn phần củ đã teo, chỉ dùng để nhân dây.

Những loại này cho thấy cùng một quy luật: cây có phần dự trữ lớn và khả năng ra rễ mạnh thì trồng lại được tốt, cây đã già, dự trữ ít thì chỉ cho kết quả tượng trưng.

Kết luận: tuỳ trường hợp, đáng nhất là hành và rau muống

Theo bốn mức của Điều Hay, trồng lại rau từ gốc thuộc mức tuỳ trường hợp. Hành lá, rau muống, sả, tỏi mọc mầm cho kết quả có cơ sở, nhất là khi trồng xuống đất có nắng. Gốc cải và gốc xà lách thì kém: vài lá non, nhanh trổ ngồng, phù hợp để quan sát cho vui hơn là để ăn.

Nếu muốn có rau ăn đều đặn trên ban công, gieo hạt hoặc trồng cây con trong thùng đất vẫn là cách chính. Trồng lại từ gốc là một cách tận dụng có ích thêm: không phí phần rễ, có ít hành lá để nêm, có luống rau muống từ một mớ rau chợ. Đặt kỳ vọng ở đúng mức đó thì mẹo này đáng làm.

Điều dễ quên nhất là thay nước. Phần lớn gốc rau hỏng trong cốc không phải vì giống kém mà vì nước để nhiều ngày, rễ thiếu oxy, vi khuẩn sinh sôi. Một thói quen nhỏ như thay nước mỗi sáng khi pha trà đã đủ làm khác biệt giữa vài lá héo và vài lứa hành xanh.

Câu hỏi thường gặp

Gốc hành trong nước bao lâu thì mọc lá mới?

Thường chỉ sau vài ngày đã thấy lá non nhú lên ở giữa, nhanh hay chậm tuỳ độ tươi của gốc và nhiệt độ. Lá mọc nhanh trong tuần đầu nhờ dự trữ trong củ, sau đó chậm dần nếu không chuyển sang đất.

Trồng lại rau từ gốc có an toàn để ăn không?

Rau mọc lại từ gốc rau sạch, trồng bằng nước sạch hoặc đất sạch thì ăn như rau bình thường, vẫn cần rửa kỹ. Không nên trồng lại từ gốc đã dập, có mùi lạ, hoặc trồng trong nước để lâu không thay đã nhớt.

Vì sao gốc cải trồng lại nhanh ra hoa?

Gốc cải mua ở chợ là cây đã trưởng thành. Khi bị cắt và đặt vào điều kiện mới, cây có xu hướng dồn sức ra hoa để kết hạt. Lá non thu được ít và nhanh đắng, nên đây không phải cách lấy rau hiệu quả.

Có cần bỏ phân vào nước trồng hành không?

Không nên bỏ phân vào cốc nước vì nước nhanh bẩn, sinh rêu và dễ làm gốc thối. Nếu muốn hành khoẻ hơn và cho nhiều lứa, chuyển gốc xuống chậu đất có trộn phân hữu cơ hoai là cách tốt hơn.

Rau muống trồng thùng xốp cần bao nhiêu nắng?

Rau muống ưa nắng, chỗ có nắng phần lớn buổi sáng hoặc cả ngày là tốt. Thiếu nắng, thân vươn dài, lá nhỏ, nhạt màu. Đi kèm nắng là nước: đất cần ẩm đều, mùa nóng có khi phải tưới hai lần mỗi ngày.

Trồng lại ngò, rau mùi từ gốc được không?

Ngò có thể nhú lại ít lá từ gốc còn rễ, nhưng thường yếu và nhanh ra hoa, nhất là khi trời nóng. Muốn có ngò ăn đều, gieo hạt thành nhiều đợt cách nhau vài tuần thường hiệu quả hơn trồng lại từ gốc.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138