Đổ nước nóng có thể giúp khi bồn rửa bát chảy chậm do mỡ đông nhẹ, vì nhiệt làm mỡ chảy ra và trôi đi. Nhưng nước sôi sùng sục đổ dồn vào ống thoát nước nhựa thông dụng có thể làm ống mềm, cong và hở mối nối dán keo; đổ vào bồn cầu sứ có thể làm sứ nứt vì sốc nhiệt. Bồn đã tắc hẳn, nước đọng đầy thì nước sôi không xuống được tới chỗ tắc mà chỉ nằm trong chậu, rất dễ gây bỏng.
Kết luận của Điều Hay: tuỳ trường hợp với nước nóng vừa cho bồn rửa bát chảy chậm vì mỡ; không nên với nước sôi đổ vào ống nhựa, bồn cầu sứ, hoặc sau khi đã đổ chất thông cống. Mức kiểm chứng: dựa trên tính chất vật liệu ống nhựa, sứ và cơ chế tắc nghẽn thường gặp; các mốc thời gian là ví dụ giả định.
Bồn rửa tắc vì đâu
Muốn biết nước sôi có giúp được không, trước hết cần đoán chỗ tắc là gì. Ở bồn rửa bát, thủ phạm phổ biến nhất là mỡ: mỡ từ chảo, từ nồi canh, từ thức ăn thừa trôi xuống theo nước rửa. Khi còn nóng, mỡ ở dạng lỏng; vào tới ống, gặp thành ống mát, nó nguội lại, đông thành lớp bám, rồi giữ thêm vụn thức ăn, bã cà phê, hạt cơm. Lớp đó dày dần qua từng tháng.
Ở bồn rửa mặt và nhà tắm, thủ phạm thường là tóc quấn với xà phòng, kem đánh răng, cặn mỹ phẩm. Ở bồn cầu, là giấy quá nhiều, khăn ướt, băng vệ sinh, đồ rơi vào. Mỗi loại tắc cần một cách xử lý khác.
Nước nóng chỉ tác động được tới loại đầu tiên: mỡ. Với tóc, giấy, khăn ướt hay vật lạ, nước nóng hay nước sôi đều không làm gì được. Đó là lý do cùng một mẹo, nhà này nói hiệu quả, nhà kia nói vô ích.
Một lưu ý nữa: chỗ tắc không phải lúc nào cũng nằm ngay dưới bồn. Nếu cả bồn rửa bát và bồn rửa mặt cùng chậm, hoặc nước dâng lên ở chỗ khác khi xả, chỗ tắc có thể nằm ở đường ống chung xa hơn, nơi mọi mẹo tại bồn đều không với tới.
Nước sôi làm gì với ống nhựa, bồn sứ
Ống thoát nước nhựa không được làm cho nước sôi. Phần lớn ống thoát nước trong nhà ở hiện nay là nhựa, được làm cho nước thải sinh hoạt ở nhiệt độ thường đến ấm. Đổ nhiều nước sôi liên tục làm nhựa mềm ra, đoạn ống nằm ngang có thể võng xuống, tạo chỗ trũng đọng cặn về sau.
Mối nối dán keo và gioăng dễ hỏng. Ống nhựa được nối bằng keo dán hoặc gioăng cao su. Nhiệt cao lặp lại làm mối nối yếu đi, có thể bắt đầu rỉ nước ở chỗ khuất dưới tủ bếp hay trong tường, phát hiện ra khi gỗ tủ đã mục.
Xi phông nhựa dưới bồn chịu trận đầu tiên. Nước sôi đọng lại ngay trong đoạn cong chữ U dưới bồn, nơi nhựa mỏng nhất và hay có gioăng nhất.
Bồn cầu và lavabo sứ có thể nứt. Sứ chịu nóng tốt khi nóng dần đều, nhưng đổ một ấm nước sôi vào một bồn sứ đang lạnh làm một phần nóng lên đột ngột trong khi phần khác còn lạnh. Chênh lệch đó có thể gây nứt chân chim, có khi nứt hẳn.
Mỡ đông lại ở chỗ xa hơn. Ngay cả khi nước sôi làm mỡ chảy, mỡ trôi theo nước tới đoạn ống xa hơn, mát hơn, rồi đông lại ở đó. Bồn rửa chảy nhanh được vài hôm, rồi tắc lại ở chỗ khó với hơn.
Khi nào nước nóng giúp được, khi nào không
Bảng dưới gom các trường hợp thường gặp. Nước nóng ở đây là nước nóng vừa từ vòi hoặc nước đun để nguội bớt, không phải nước vừa sôi.
| Tình huống | Nước nóng có giúp không | Nên làm gì |
|---|---|---|
| Bồn rửa bát chảy chậm dần, có mùi mỡ | Có thể giúp phần nào | Xả nước nóng vừa cùng nước rửa bát, sau đó xả nước thường lâu |
| Bồn rửa bát tắc hẳn, nước đọng đầy | Không, nước không xuống được tới chỗ tắc | Múc bớt nước, dùng pít tông thụt hoặc mở xi phông |
| Bồn rửa mặt, nhà tắm chậm vì tóc | Không | Gỡ tóc ở nắp thoát, dùng que gắp hoặc lò xo thông |
| Bồn cầu tắc | Không, và nước sôi có thể làm nứt sứ | Dùng pít tông thụt bồn cầu; không xả thêm nước khi nước đang dâng |
| Vừa đổ chất thông cống hoá học | Không bao giờ | Đọc nhãn, chờ đúng thời gian, xả nước thường; không đổ thêm gì |
| Nhiều bồn cùng chậm, nước trào ngược | Không | Chỗ tắc ở đường ống chung, gọi thợ thông tắc |
Trong cả bảng, nước nóng chỉ có ích ở dòng đầu, và ngay cả ở đó, nước nóng vừa từ vòi đã làm được phần lớn việc mà không gây hại cho ống.
Tự đoán chỗ tắc trước khi chọn cách
Trước khi đun nước hay mua chai thông cống, bỏ ra vài phút quan sát thường giúp chọn đúng cách ngay lần đầu. Đổ một ca nước thường vào bồn và để ý nước rút ra sao. Rút chậm đều, kèm mùi mỡ hôi, thường là lớp mỡ bám trong ống ngay dưới bồn. Không rút chút nào, nước đứng yên, là tắc cứng ở xi phông hoặc ngay sau đó. Rút được một lúc rồi dừng, có tiếng ục ục, có thể chỗ tắc nằm xa hơn hoặc đường thông hơi của ống có vấn đề.
Tiếp theo, nhìn xem các chỗ thoát nước khác trong nhà có bị ảnh hưởng không. Chỉ một bồn chậm thì chỗ tắc nằm ở đoạn riêng của bồn đó, người trong nhà tự xử lý được. Nhiều bồn cùng chậm hoặc nước dâng ở lỗ thoát sàn khi xả bồn rửa thì chỗ tắc nằm ở đường chung, nên dừng các mẹo tại bồn.
Cũng nên nhớ lại gần đây đã đổ gì xuống. Mỡ sau bữa lẩu, bã cà phê, cơm thừa, hay một chiếc thìa nhỏ rơi xuống đều là manh mối. Nếu nghi có vật rơi xuống, đừng thụt pít tông mạnh vì có thể đẩy vật đó vào sâu hơn; tháo xi phông là cách nhìn thấy và lấy ra được.
Quan sát kiểu này không thay được thợ, nhưng giúp tránh đổ nước sôi vào một chỗ tắc mà nước sôi không bao giờ chữa được.
Thông tắc bồn rửa bát theo thứ tự an toàn
Thứ tự dưới đây đi từ việc nhẹ nhất tới việc cần thợ. Đeo găng tay cao su và kiểm tra trong bồn có chất thông cống hay không trước khi bắt đầu.
- Lấy hết rác, vụn thức ăn trên lưới chắn và quanh lỗ thoát. Nhiều khi đây đã là chỗ tắc.
- Nếu nước còn đọng, múc bớt ra xô. Không đổ thêm nước sôi lên trên.
- Dùng pít tông thụt bồn rửa: bịt kín lỗ tràn nếu bồn có, đặt pít tông kín miệng lỗ thoát, có ít nước ngập miệng cao su, thụt mạnh nhiều lần theo phương thẳng.
- Nếu vẫn tắc và xi phông dưới bồn là loại vặn tay được, đặt xô hứng bên dưới, vặn tháo đoạn cong chữ U, gỡ cặn mỡ và rác bên trong, rửa sạch rồi lắp lại đúng gioăng.
- Với chỗ tắc sâu hơn, dùng dây lò xo thông cống đưa vào ống, xoay nhẹ để kéo hoặc làm vỡ chỗ tắc.
- Sau khi thông, xả nước nóng vừa từ vòi một lúc để đẩy phần mỡ còn sót, rồi xả nước thường.
- Nếu đã làm tới bước năm mà không ăn thua, hoặc nhiều bồn cùng tắc, gọi thợ thông tắc.
Nếu trước đó đã lỡ đổ chất thông cống hoá học vào, không thụt pít tông và không tháo xi phông, vì hoá chất có thể bắn ra. Báo cho thợ biết đã dùng chất gì.
Chất thông cống hoá học và nước sôi: cặp nên tránh
Nhiều người làm theo trình tự trên mạng: đổ bột hay nước thông cống, chờ một lúc, rồi dội ấm nước sôi cho "đẩy xuống". Hoặc ngược lại, dội nước sôi trước cho ống nóng rồi mới đổ hoá chất. Cả hai đều không nên.
Phần lớn chất thông cống mạnh là kiềm đậm đặc hoặc axit đậm đặc. Khi gặp nước, nhất là nước nóng, một số loại toả nhiệt mạnh, có thể sôi lên và bắn ngược khỏi miệng cống, văng vào mặt, mắt người đang cúi xuống nhìn. Nhiệt từ phản ứng cộng với nhiệt của nước sôi càng làm ống nhựa chịu nhiều hơn.
Nếu chất thông cống đầu tiên không ăn thua, nhiều người đổ thêm loại thứ hai. Đây là trộn hoá chất, nhóm mẹo nguy hiểm nhất trong nhà, đã được bàn kỹ ở bài riêng của danh mục này.
Cách dùng an toàn nếu muốn dùng chất thông cống: đọc nhãn, đeo găng và kính, đổ đúng lượng, chờ đúng thời gian ghi, rồi xả nước thường. Không tăng lượng, không thêm nước sôi, không thêm sản phẩm khác. Nếu không thông, dừng ở đó và gọi thợ, nói rõ đã dùng sản phẩm gì.
Với bồn tắc do mỡ, việc cơ học như thụt pít tông và vệ sinh xi phông thường hiệu quả hơn và an toàn hơn hoá chất.
Phòng tắc ngay từ thói quen rửa bát
Cách thông tắc dễ nhất là không để nó tắc. Với bồn rửa bát, gốc rễ là mỡ, nên thói quen quan trọng nhất là không đổ mỡ xuống bồn. Lau chảo, nồi dính mỡ bằng giấy ăn hay giấy báo cũ trước khi rửa. Mỡ thừa, dầu chiên cũ thì để nguội, cho vào chai lọ đậy kín rồi bỏ cùng rác.
Gạt thức ăn thừa vào thùng rác trước khi đặt bát đĩa vào bồn. Luôn dùng lưới chắn rác ở lỗ thoát và đổ rác trên lưới mỗi ngày. Không đổ bã cà phê, vỏ trứng, cơm thừa xuống bồn, kể cả khi có máy nghiền rác, nếu hướng dẫn của máy không cho phép.
Mỗi tuần, có thể xả nước nóng vừa từ vòi một lúc sau khi rửa bát, kèm chút nước rửa bát, để đẩy lớp mỡ mỏng mới bám trước khi nó kịp dày lên. Đây là cách dùng nước nóng có ích nhất, và không cần tới nước sôi.
Ở nhà tắm, dùng lưới chắn tóc ở lỗ thoát sàn và lavabo, gỡ tóc thường xuyên. Ở bồn cầu, chỉ xả giấy vệ sinh; khăn ướt, kể cả loại ghi có thể xả được, dễ gây tắc trong đường ống nhà cũ.
Câu hỏi thường gặp
Đổ nước sôi vào bồn rửa bát có làm hỏng ống không?
Có thể, nếu ống thoát là nhựa và đổ nhiều nước sôi liên tục. Nhựa có thể mềm, cong và mối nối dán keo yếu đi. Nước nóng vừa từ vòi đã đủ làm mỡ mềm, an toàn hơn cho ống.
Đổ nước sôi vào bồn cầu để thông tắc có được không?
Không nên. Sứ đang lạnh gặp nước sôi đột ngột có thể nứt chân chim hoặc nứt hẳn. Nước sôi cũng không làm tan giấy hay vật lạ gây tắc. Dùng pít tông thụt bồn cầu là cách thường hiệu quả hơn.
Đổ chất thông cống xong dội thêm nước sôi có nhanh hơn không?
Không, và có thể nguy hiểm. Một số chất thông cống toả nhiệt mạnh khi gặp nước nóng, có thể sôi bắn ngược lên mặt. Làm đúng hướng dẫn trên nhãn, chỉ xả nước thường, không thêm gì khác.
Bồn rửa bát chảy chậm thì làm gì đầu tiên?
Dọn sạch rác trên lưới chắn và quanh lỗ thoát, rồi thử xả nước nóng vừa từ vòi cùng ít nước rửa bát. Nếu vẫn chậm, dùng pít tông thụt hoặc tháo vệ sinh xi phông dưới bồn.
Làm sao biết chỗ tắc nằm ở đường ống chung?
Khi nhiều bồn cùng chảy chậm, nước dâng lên ở lỗ thoát sàn hay bồn khác khi xả, hoặc có tiếng ục ục ở nhiều chỗ. Trường hợp này mẹo tại một bồn không giải quyết được, nên gọi thợ thông tắc.
Dùng nước nóng thế nào để phòng tắc mà không hại ống?
Sau khi rửa bát, mỗi tuần xả nước nóng vừa từ vòi một lúc kèm chút nước rửa bát để đẩy lớp mỡ mới bám. Quan trọng hơn là lau mỡ khỏi chảo trước khi rửa và luôn dùng lưới chắn rác.